วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

วัดศรีสุมังค์วนาราม หรือ วัดช้าง หรือ วัดเจ้าคุณพระยา อ.เมือง จ.มุกดาหาร เนื่องจากเป็นวัดที่พระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ จันทรสาขา) ตลอดจนเจ้าเมืองมุกดาหารทุกพระองค์ในอดีตและทายาทบุตรหลานในตระกูลเจ้านายเมืองมุกดาหารเป็นเจ้าอุปถัมภ์ ชาวท้องถิ่นมักเรียกชื่อวัดสั้นๆ ว่า “วัดศรีสุมังค์”

วัดศรีสุมังค์วนาราม ตั้งอยู่ ณ ริมฝั่งแม่น้ำโขง ถนนดำรงค์มุกดา ตำบลศรีบุญเรือง อำเภอเมือง จังหวัดมุกดาหาร มีอายุเก่าแก่กว่า ๒๐๐ ปี มีเนื้อที่ ๕ ไร่ ๑ งาน ๒๕ ตารางวา ก่อตั้งขึ้นเมื่อปี พ.ศ. ๒๓๒๙ ในรัชสมัยพระยาจันทรศรีสุราชอุปราชามันกธาตุราช (เจ้าจันทกินรี หรือ เจ้ากินรี) เจ้าเมืองมุกดาหารคนแรกซึ่งเป็นผู้ก่อตั้งเมืองมุกดาหาร หรือ เมืองบังมุก เมื่อปี พ.ศ. ๒๓๑๓ (ค.ศ. 1770)

วัดศรีสุมังค์วนารามได้รับวิสุงคามสีมาเมื่อปี พ.ศ. ๒๔๑๓ เป็นวัดราษฎร์ สังกัดคณะสงฆ์นิกายมหานิกาย ถือเป็นวัดแรกๆ ในสมัยพระจันทรสุริยวงษ์ ครั้นได้รับการแต่งตั้งเป็นเจ้าเมืองมุกดาหาร โดยมีเจ้าอาวาสพระครูสีเป็นเจ้าอาวาสรูปแรก และมีพระครูสุทธิภักรคุณ เป็นเจ้าอาวาสรูปปัจจุบัน

วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

ภายในวัดศรีสุมังค์วนาราม มีจุดเด่นเป็นวิหารเก่าและพระธาตุพนมองค์จำลอง มาจากวัดพระธาตุพนม จังหวัดนครพนม บริเวณวิหารมีจารึกไว้บนหน้าบันว่า “วัดศรีสุมังค์ สร้างปี พ.ศ. ๒๔๗๓” ตัววิหารเป็นรูปแบบสถาปัตยกรรมที่ได้รับอิทธิพลมาจากตึกสไตล์ยุโรป เช่น บริเวณส่วนโค้งประตู บริเวณราวบันได และบริเวณช่องระบาย เป็นต้น

พระธาตุพนมจำลอง วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

รูปแบบวิหารสร้างเป็นวิหารทึบ มีทางเข้า-ออกทางเดียวกัน มีฐานต่ำ ส่วนของระเบียงมุขหน้าทำเป็นช่องระบายอากาศ ก่ออิฐถือปูน หลังคาสองชั้นมุงด้วยกระเบื้อง ตัวลำยองแกะเป็นรูปพญานาค ด้านหน้ามีมุขที่ติดกับตัววิหารแบ่งเป็นสามช่อง มุมบนโค้ง ช่องกลางใหญ่เชื่อมไปยังประตู ราวบันไดปั้นเป็นพญานาคเจ็ดเศียร แลเห็นได้ชัดว่าเป็นการปั้นขึ้นมาใหม่ในยุคหลัง

ด้านหน้ามีหน้าต่างมุมโค้งสามช่อง บานหน้าต่างทำด้วยไม้แกะสลัก สันนิษฐานว่าเป็นฝีมือช่างพื้นบ้านผสมผสานกับช่างญวน ภายในวิหารประดิษฐานพระพุทธรูปปางนาคปรก มีพุทธลักษณะศิลปะแบบลาว

เรือมณฑล
เมื่อ พ.ศ. ๒๔๓๔ พระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ) เมื่อครั้งเป็นที่พระจันทรเทพสุริยวงษ์ เจ้าเมืองมุกดาหาร ได้ทำการชักชวนประชาชนชาวเมืองมุกดาหารร่วมแรงร่วมใจกัน เสาะหาต้นตะเคียนในเขตเมืองมุกดาหารจนพบต้นตะเคียนที่งดงามและสูงใหญ่ที่สุดของเมือง ณ ดงบักอี่ หรือ ดงบังอี่ บริเวณท้องที่อำเภอดอนตาลต่อเขตแดนอำเภอนิคมคำสร้อย แล้วนำมาขุดถากสำเร็จเป็นเรือเมื่อประมาณ พ.ศ. ๒๔๓๖

เรือมณฑล วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

เรือมณฑลเคยเป็นเรือรับเสด็จเมื่อครั้งสมเด็จพระเจ้าบรมวงษ์เธอ พระองค์เจ้าชายดิศวรกุมาร กรมพระยาดำรงราชานุภาพ เสนาบดีกระทรวงมหาดไทย เสด็จมาตรวจราชการภาคอีสาน บริเวณมณฑลอุดรและมณฑลร้อยเอ็ด พระองค์ได้ประทับบนเรือมณฑลเพื่อล่องแก่งในลำแม่น้ำโขงจากเมืองธาตุพนมมายังเมืองมุกดาหารเมื่อวันที่ ๒๐ มกราคม พ.ศ. ๒๔๔๙

เรือมณฑลเคยลงน้ำครั้งสุดท้ายเมื่อ พ.ศ. ๒๔๙๖ หลังจากนั้นได้เก็บรักษาไว้ ณ วัดศรีสุมังค์ นับถือกันว่าเป็นเรือประวัติศาสตร์ของชาติและเป็นโบราณวัตถุหรือสมบัติอันล้ำค่าของชาวเมืองมุกดาหาร ต่อมาชาวเมืองมุกดาหารจึงได้ปรึกษาหารือร่วมกัน เพื่ออนุรักษ์เรือไว้ไม่ให้ทรุดโทรมและได้บูรณะซ่อมแซมเรือมณฑลแล้วเสร็จเมื่อ พ.ศ. ๒๕๔๙

เมื่อพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ) ถึงแก่กรรมแล้ว ทายาทและบุตรหลานได้สร้างพระเจดีย์บรรจุพระอัฐิไว้ ณ วัดศรีสุมังค์วราราม หรือวัดสีสุมัง (วัดช้าง) พระเจดีย์บรรจุพระอัฐิพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ) หรือพระธาตุเจ้าคุณพระยา ตั้งอยู่ระหว่างพระวิหารและสิม หรือพระอุโบสถบริเวณด้านหน้าพระเจดีย์ขนาดใหญ่อิทธิพลทางศิลปกรรมจากพระธาตุพนม

พระเจดีย์บรรจุพระอัฐิพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ จันทรสาขา) วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

พระเจดีย์บรรจุพระอัฐิพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ จันทรสาขา) วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

พระเจดีย์บรรจุพระอัฐิมีลักษณะคล้ายพระเจดีย์ศรีสองรัก (พระธาตุสีสองฮัก) อำเภอด่านซ้าย จังหวัดเลย เป็นพระเจดีย์ขนาดเล็กและเตี้ย มีถ้าน (ฐาน) ธาตุรูปแอวขัน ๒ ชั้น ไม่ปรากฏตีนธรณีหรือถ้านลุ่ม (ฐานล่าง) เรือนธาตุหรือองค์ธาตุเป็นรูปดอกบัวจูม (ดอกบัวตูม) หรือหมากน้ำเต้าประดับลายปูนปั้นนูนต่ำเป็นรูปดอก ๔ กลีบ มีทั้งดอกขนาดเล็กและดอกขนาดใหญ่ทาสีทอง

พระเจดีย์บรรจุพระอัฐิพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ จันทรสาขา) วัดศรีสุมังค์วนาราม อ.เมือง จ.มุกดาหาร

บริเวณมุมเรือนธาตุเป็นรูปดอกกาบทิศหรือดอกกระจังทาสีทอง ยอดธาตุประกอบด้วยตีนหีบและดวงปลี ปลายยอดสุดเป็นรูปน้ำค้างหรือดอกบัวจูม (ดอกบัวตูม) ทาสีทอง ทั้งองค์พระเจดีย์ทาสีขาวเป็นพื้น ด้านหน้าของพระเจดีย์มีแผ่นป้ายภาพและประวัติโดยย่อของพระยาศศิวงษ์ประวัติ (เมฆ จันทรสาขา)

แผนที่และการเดินทางมายังวัดศรีสุมังค์ อ.เมือง จ.มุกดาหาร

ภายในวัดศรีสุมังค์วนารามสามารถจอดรถยนต์ได้ประมาณ 15 คัน นักท่องเที่ยวสามารถนำรถยนต์เข้าไปจอดได้ (ค่าจอด 20 บาท) รวมถึงจอดรถยนต์บริเวณซอยด้านข้างวัดได้โดยไม่เสียค่าจอดครับ